NATUURROUTES VAN NATUURMONUMENTEN
8| 's-Gravelandse buitenplaatsen 16 km | Wandelroute

Route
rondwandeling; aangegeven met gele pijltjes, lengte 16 kilometer, duur 4 à 5 uur
Startpunt
de route begint bij het Bezoekerscentrum ’s-Graveland
Beste seizoen
alle seizoenen, in voorjaar stinsenplanten en bloeiende rododendrons, in najaar prachtige herfstkleuren
Honden
aangelijnd
Horeca
koffie/thee in bezoekerscentrum; ’s-Graveland biedt diverse mogelijkheden; onderweg geen horeca
Regels
toegang tussen zonsopgang en zonsondergang, alleen op wegen en paden.
Opmerkingen
de siertuin op Gooilust is open van maart t/m november op dinsdag- en zaterdagmiddag van 13.00 tot 16.30 uur


Op weg
Deze route begint en eindigt bij het Bezoekerscentrum ’s-Graveland van Natuurmonumenten, Noordereinde 54b in ’s-Graveland. De route is aangegeven met gele pijltjes, en wordt hieronder beschreven. De route staat ook op de kaart aangegeven.

Buitenplaatsen
De route doorkruist zes buitenplaatsen op de overgang van het natte Vechtplassengebied naar de schrale zandgronden van de Utrechtse heuvelrug. Vooraanstaande Amsterdammers kregen hier in de eerste helft van de zeventiende eeuw toestemming de woeste grond te ontginnen.
Ze bouwden aanvankelijk alleen boerderijen; het leven beviel de Amsterdammers hier echter zo goed dat ze zich permanent vestigden, kapitale villa’s bouwden en parkachtige landschappen aanlegden.
Vanuit het bezoekerscentrum gaat u rechtsaf tussen de weiden door. Dan eerste links naar bosrand. Hier links en meteen weer rechts. Dan eerste pad rechtsaf langs de vijver van buitenplaats Boekesteyn, die vernoemd is naar de vele oude beuken.
De buitenplaatsen zijn oorspronkelijk ingericht naar de maatstaven van de Franse barokstijl. Dat wil zeggen: strakke lijnen, geometrische vormen en statige bomenlanen die vanaf de achterzijde van de landhuizen tot diep in het bos doorlopen. Het waren zichtlijnen voor de toenmalige bewoners. Dat is goed te zien als u voorbij de vijver bent en achterom kijkt naar het huis Boekesteyn (1).
 

Bochten, slingers en glooiingen
Rechts aanhouden tot aan het weiland. Rechts bij het hek staat de op een na dikste beuk van Noord-Holland (2). Linksaf om het weiland heen. Dan links de brug over en bij het water rechtsaf. Het rechte stuk pad valt weer in een zichtas, ditmaal naar de villa Schaep en Burgh (3). De vijver doorbreekt de lijn opzettelijk (4). Vanaf het begin van de negentiende eeuw raakte namelijk de Landschapsstijl in zwang. De geometrische Franse aanleg moest wijken voor bochtige paden, slingerende waterpartijen en glooiende weiden met verspreide groepjes bomen (5).
 

Rijke en arme gronden
Bij het derde zijpad linksaf, het houten bruggetje over naar de buitenplaats Bantam. Pad met bochten mee volgen langs de enorme omgevallen bomen (6), waaraan goed is te zien hoe ondiep ze wortelen. Voor bruggetje rechtsaf. Aan het eind wederom rechts. Na het klaphek nog 150 meter rechtdoor en dan linksaf het fietspad op, het Spanderswoud in. Via dit pad komt u op de arme zandgrond van de Utrechtse heuvelrug. En dat is duidelijk te merken aan de begroeiing. Geen reusachtige beuken meer, maar bescheiden dennen, eiken en berken (7). Bij de paddestoel rechtdoor en na ongeveer 150 meter een klein pad rechtsaf. Op T-splitsing links. Hier kunt u zien (8) wat omvorming naar natuurlijk bos beteken t voor een eenvormig dennenbos. Als er een boom is weggehaald komt er meer licht op de bodem en juist op die lichte plekken komen spontaan vooral berken op. Voorbij de bomen eerste rechts. Gele pijltjes volgen zodat u uitkomt bij een rust- en uitkijkpunt met zicht op de bosvijver (9).
 

Half natuurlijke landschappen
Rechtdoor afdalen en pad blijven volgen langs het water. Ankeveense Pad en (geasfalteerde) Oude Meentweg oversteken. Aan de overkant rechtdoor over het landgoed Hilverbeek. Midden in het tweede weiland staat een imposante monumentale eik (10). U loopt om boerderij Stofbergen heen (11). Dit is een oorspronkelijke zeventiende-eeuwse boerderij.
Na Stofbergen eerste links. Aan het einde van de akker rechts en dan rechtdoor, langs het huis met de bochtige slangenmuur (12). Langs dergelijke muren werden druiven, abrikozen en vijgen verbouwd. Dankzij de krommingen, als ware het een slang, ligt de gemiddelde temperatuur aan de zuidkant van de muur namelijk hoger dan normaal.
Voorbij de slangenmuur linksaf tussen de huizen door. Drukke weg oversteken en de buitenplaats Schoonoord op. Na bocht naar links over een paadje achter huizen langs, door het klaphek naar links, doorlopen tot T-splitsing bij boerderij. Hier rechtsaf tot tweede kruising, te herkennen aan drie huizen. Rechtsaf de buitenplaats Gooilust in. Ruim voorbij afsluitboom eerste links. Dan derde rechts en vervolgens links aanhouden, zodat u de rododendronvallei (13) helemaal doorloopt. Zijpaden negeren, totdat u bij twee weilanden uitkomt. Rechterpad tussen de weiden door.
 

Gooilust van Frans Blaauw
Hier hield de laatste bewoner van Gooilust, de vermaarde dieren- en bomenverzamelaar Frans Blaauw, vanaf 1900 zijn hoefdieren. Links is een geschikte rust- en picknickplaats in de vorm van een prieeltje (14). Hierna linksaf langs de ingang naar de siertuin (15). Op T-splitsing rechts de hoofdlaan volgen om de villa Gooilust heen. Achter het huis vindt u de op een na dikste eik van de provincie (16) en de curieuze ‘aha’ (17). Om de wilde dieren in de wei te houden, zonder een hek te gebruiken, werd een soort gracht aangelegd. Van dichtbij ontdek je dit pas, dit heet dan ook Aha!
 

De Oude Meentweg, grens tussen rijk en schraal
De hoofdlaan leidt terug naar de kruising met de drie huizen. Hier rechtsaf, dan eerste links en bij bosrand van het Corversbos (18) weer links. De bomen zijn hier vrij jong, omdat het ‘oude’ Corversbos in de oorlog vrijwel geheel is gekapt. Helemaal doorlopen tot de geasfalteerde Oude Meentweg die u rechtdoor blijft volgen. Bij paddestoel 24591 linker weg aanhouden richting Bantam. Wederom rechtdoor, afslag links (Ankeveense Pad) negeren. Daarna eerste linksom de achteringang van Boekesteyn. In het bos links aanhouden, eerste links, bij akker rechts, brug over, rechts langs de sloot. Rechts aanhouden.(19) Het pad eindigt bij het bezoekerscentrum.
 

Gebiedsinformatie
De ontwikkeling van het gebied hangt nauw samen met de geschiedenis van Amsterdam. De eigenaren van de buitenplaatsen mochten zand afgraven dat in trekschuiten door de vaarten naar Amsterdam ging om de slappe veenbodem van de hoofdstad te verstevigen. Door de afgraving liggen de landbouwgronden nu zichtbaar enkele meters lager dan de bossen. Het bosbeheer is gericht op natuurlijke ontwikkeling. Omgevallen bomen worden niet afgevoerd, maar blijven liggen. Dood hout brengt immers leven, doordat het schimmels, insecten en andere kleine dieren aantrekt. Ook biedt het een scala van schuil- en nestelplaatsen.
 

Hoe te bereiken
Met het openbaar vervoer is het bezoekerscentrum te bereiken door vanaf het NS-station Hilversum of NS-station Naarden-Bussum bus 105 te nemen, halte ’Natuurmonumenten’ te ’s-Graveland. Ook is het mogelijk een treintaxi te nemen vanaf station Hilversum. Vanaf NS-station Bussum-Zuid loopt u via de Bussummerweg en de Franse Kampweg in ongeveer 30 minuten naar het bezoekerscentrum.
Met eigen vervoer: Vanaf de A1 (Amsterdam-Amersfoort) neemt u afslag Blaricum. U volgt eerst Bussum, daarna ’s-Graveland. Eenmaal in de bebouwde kom ligt het bezoekerscentrum na ongeveer 1 km links van de weg.
Vanaf de A27 (Utrecht-Flevoland) neemt u afslag Hilversum en volgt u daarna de borden ’s-Graveland. Binnen de bebouwde kom ziet u het bezoekerscentrum na ongeveer 4 km rechts van de weg.

Colofon
Tekst: Bart Siebelink
Productie: Buro Kloeg, Bunnik
Adressen
Vereniging Natuurmonumenten
Ledenservice (035) 655 99 11
Bezoekerscentrum ’s-Graveland
Noordereinde 54b
1243 JJ ’s-Graveland
(035) 656 30 80
Voor actuele openingstijden klik hier of bel de ledenservice, (035) 655 99 11 (tijdens kantooruren)
VVV Hilversum
Noordse Bosje 1
1211 BD Hilversum
(035) 621 16 51
Biologisch-dynamische Tuinderij Land en Boschzigt
(winkel, terras, picknickmanden)
Leeuwenlaan 36
1243 KB ’s-Graveland
tel: 035 - 656 38 67
www.versvanhetland.nl
openingstijden: dinsdag t/m vrijdag 9 tot 17 uur, zaterdag 8.30 tot 15 uur. Van 1 april tot 1 september is op zaterdag De Theetuin open van 09 uur tot 16 uur.